مقایسه جوجه کشی طبیعی با دستگاه جوجه کشی

مقایسه جوجه کشی طبیعی با دستگاه جوجه کشی

جوجه کشی طبیعی پرندگان در مقایسه با استفاده از دستگاه جوجه کشی چه مزایا ومعایبی دارد؟

جوجه کشی طبیعی پرندگان در طبیعت سالانه یک یا  دو مرتبه اتفاق می افتد و در اسارت ممکن است به همین منوال باشد و یا در اثر استرس ها و سایر عوامل حتی یک بار هم موفق به جوجه کشی موفق نشویم . در جوجه کشی طبیعی بارها و بارها نتایج ضعیفی رخ داده و می‌دهد درحالی که دستگاه جوجه کشی به شرط رعایت شرایط محیطی و بهداشتی در آن به مراتب بهتر از پرنده مادر یا مرغ کرچ عمل می‌کند. مرغ کرچ از جمله مخلوقات آمیخته با بی نظمی و غیرقابل پیش بینی کره زمین است که به روش های مختلف ما را دچار نومیدی می کند. این موضوع در مورد پرورش جوجه ها صدق نمی‌کند زیرا پرورش طبیعی آن ها توسط مرغ کرچ به مراتب راحت تر و دقیق تر از روش مصنوعی و دستی انجام می شود.

جوجه کشی طبیعی و پرورش طبیعی جوجه ها مزایای زیر را دارد :

الف – «مواظبت مادر از تخم و جوجه ها». پرنده به خوابیدن روی تخم ها و چرخاندن آن ها مبادرت کرده و در مورد مقرر جوجه ها متولد می شوند بدون این که نیاز چندانی و درگیری ما باشد. بهتر است از مرغ‌های با طبیعت عصبانی و بی قرار استفاده نشود ولو این که تیپ جنگی مناسبی داشته باشند. طبیعت قوی و متوازن پرندگان نشانه آن است که جوجه ها را با اطمینان بیشتر و ریسک کم تری مورد هدایت و حمایت قرار می دهند و از طریق سیگنال های صدایی و به دلایل واهی درمعرض هشدارهای  بی مورد قرار نداده و خانواده را دچار اضطراب نمی‌کنند.

ب – در فضای بیرون مادر به جوجه ها آموزش می‌دهد چه غذایی برای آن ها مفید است.

ج – در زمان نزدیک شدن خطر،مادر جوجه ها را آگاه می کند و از آنها حفاظت می‌کند.

د – در زمان درگیری بین جوجه ها، واسطه می شود.

ح – رسیدگی و مراقبت جوجه ها به قدری است که اغلب جوجه خروس ها از همان ابتدا ویژگی‌های برجسته و شایستگی فیزیکی خود را نشان می دهند.

و – نیازی به خرید مادر مصنوعی، اینکوباتور ( دستگاه جوجه کشی )، جعبه پرورش اولیه، هیتر و امثال آن نیست.

معایب جوجه کشی طبیعی و پرورش طبیعی نیز به شرح زیر است :

الف – تعداد جوجه کمتری به ازای هر مرغ کرچ تولید خواهد شد زیرا پرنده درگیر پرورش جوجه می شود و برای مدتی از تخم می رود. ولی در دستگاه جوجه کشی محدودیت ظرفیت با افزودن دستگاه جدید جبران می شود

ب – ماده های جوان و نابلد موجب تلف شدن جوجه خود می شوند.

ج – تنها زمانی پرنده ماده وارد فعالیت تولید مثلی می شود که ابتدا کرچ شود.

د – درصد جوجه درآوری جوجه کشی طبیعی کم تر از جوجه کشی مصنوعی (البته در شرایط ایده آل) است.

مرغ کرچ

 به هر حال در صورتی که تمایل دارید جوجه کشی مرغ را طبیعی و با استفاده از مرغ کرچ انجام دهید، شب هنگام تخم های بارور جمع‌آوری شده را زیر وی قرار می دهیم.به این منظور به آرامی از جایش بلند کرده و محکم نگه داشته و تخم ها را در آشیانه وی می ‌گذاریم و سپس به آرامی پرنده را روی آن ها قرار می دهیم. چنان چه مرغی که خصوصیات کرچی را نشان می دهد از روی تخم بلند شود دوباره روی آن ها باز می گردد.

باید توجه داشت که هیچ گاه در حالی که پرنده ماده دیگری در آشیانه است، تخم ها را زیر مرغ کرچ نگذاریم. پرنده ماده تعداد روزهای معینی را روی تخم می خوابد مثلا مرغ به مدت ۲۱ روز روی تخم ها می خوابد و سپس تا استقلال کامل جوجه ها از آن ها مواظبت می‌کند. جوجه های بدست آمده از جوجه کشی طبیعی تحت نظارت مادر، بزرگ می شوند. این مرغ ها ابتدا نیاز جوجه ها و سپس نیاز خود را برآورده می کنند و حتی اگر کاملاً گرسنه باشند وقتی غذا بیابند ابتدا جوجه ها را سیر می کنند. مواظبت و حمایت از آن ها نیز همین منطق را دارد. هیچ تهدیدی و اندازای بزرگ نیست که او جوجه‌هایش را رها کند.

اغلب پرورش دهندگان با تجربه، مرغ و خروس های مولد(با سابقه و شجره مشخص) خود را به صورت مجزا از دیگران در قفس های تولید مثل انفرادی جفت می کنند و از تخم‌های شناسنامه ‌دارآن ها مواظبت کرده به دقت آن ها را نشانه گذاری می‌کنند و آن ها را با دستکش نخی برداشته و با مداد،اطلاعات تولید مثلی و تاریخ گذاشته شدن آنها را یادداشت کرده و در محل مناسبی انبار می کنند و به موقع زیر مرغ کرچ نشسته ( مادر یا حمال ) مناسب می خوابانند.

خروس لاری

نژاد لاری 

لازم به ذکر است که مرغ نژادهای جنگی ( خروس لاری ) در مقایسه با مرغ و خروس معمولی غریزه تولید مثلی بیشتری دارد وجوجه کشی طبیعی بهتری دارند. بهتر است در ابتدای فصل تولید مثل وارد فرایند تولید مثل شوند و قبل از آن غذاهای حاوی ویتامین و مواد معدنی و پروتئین مناسب به آن ها داده شود و در زمان مناسب در معرض عملیات کرم کشی  قرار گیرند تا در دوره خوابیدن روی تخم ها راحت بوده و آلودگی در آشیانه آن ها وجود نداشته باشد.

آشیانه پرنده (جعبه پلاستیکی، سبد میوه یا نظیر آن ) در محلی خلوت و بدون مزاحمت قرار گرفته و کف آن مقداری خاک اره یا پوشال مناسب ریخته می شود و پس از تولد جوجه ها یک طرف جعبه برداشته می شود تا جوجه ها امکان رفت و آمد داشته باشند. در صورتی که زمان دقیق گذاشته شدن تخم های بارور بلافاصله یادداشت شود می توان تاریخ دقیق تولد جوجه ها را محاسبه کرد.سویه های  مختلف تعداد روز و ساعات متفاوتی دارند. مرغ ها بلافاصله بعد از گذاشتن تخم، آن را با صدای بلند قدقد خود اعلام می کنند در حالی که پرهایشان را باد انداخته اند.

مدیریت تولید مثل

 در جوجه کشی طبیعی مرغ وقتی پرنده ای داریم که تخمهای با ارزشی تولید می کند بهتر است و جوجه های حاصله برایمان باارزش هست باید بلافاصله پس از گذاشته شدن تخم، آن ها را برچسب زده و تا لحظه موعود در محل مناسب ذخیره کنیم و موقتا تخم های بی کیفیت زیر او بگذاریم و دائم مراقب کرچی او باشیم. در صورتی که پرنده تمامی لحظات روزانه را در آشیانه بماند نشانه کرچی او است. بعد از دو روز می توان او را به آشیانه ای که مخصوصا برای او فراهم شده انتقال داد. در محل جدید دو روز دیگر نیز روی تخم های بی کیفیت می خوابد.

در صورت بی تجربگی و عدم امنیت مرغ ها در این روز ها، آسیب جدی به تخم ها وارد می شود. زمانی که مرغ  با ثبات کافی روی تخم هاخوابید، یک روز پس از غروب  و در حالی که هوا تاریک است تخم ها  جایگزین می شوند و تعدادی تخم بارور و شناسنامه ‌دار تا ( ۱۲عدد) زیر آن ها گذاشته می شود تا مرغ بتواند تمامی آنها را گرم نگه دارد.البته این تعداد بستگی به اندازه پرنده نیز دارد و هرچه پرنده بزرگ تر باشد تعداد تخم بیشتری را گرم می کند.

 کجه مرغ کرچ در محلی خلوت،خنک، نسبتا تاریک و آرام و دور از دسترس دیگر مرغ و خروس ها قرار می گیرد.لازم نیست این کجه ها بزرگ وگران باشند ولی باید راحت، ایمن و عاری از کوران هوا باشند. استفاده از قفسی با مساحت ۲ متر مربع با یک پنجره بزرگ و مناسب بدون شیشه ولی نرده دار که در روزهای بعد از تولد جوجه ها،آفتاب کافی به درون آن بتابد مناسب است در حالی که کف آنها از خاک اره درشت پوشیده شود تا مرغ در صورت لزوم حمام خاک کند.

خاک اره به تدریج آلوده به فضله مادر شده وجوجه ها پس از تولد، با باکتری های طبیعی و مفید روده مادر تلقیح می‌شوند و از ورود باکتری های مضر به دستگاه گوارش آنها ممانعت به عمل می آید. کجه های مرطوب و با جریان هوای تند موجب تلفات جوجه ها می شود در حالی که اگر این دو حالت در آن  نباشد حتی درروزهای سرد زمستان می توان مرغ ها را خواباند و جوجه سالم و قوی در آن ها پرورش داد.گاهی اوقات یک کجه  مستقل ولی کوچک تر برای مرغ مادر فراهم می‌کنند تا پرنده بدون اضطراب یا مزاحمت دیگران در آن به خوردن و نوشیدن بپردازد.

مرطوب بودن تخم ها

گاهی اوقات بخصوص در فصول گرم و هوای خشک لازم است وقتی مرغ کرچ برای خوردن و آشامیدن از روی تخم ها بلند می شود، اندکی آب روی تخم ها اسپری کنیم. تخم ها به ویژه در دو روز آخر باید مرطوب (نه خیس) باشند تا جوجه ها راحت تر پوست تخم‌ را شکافته و از آن بیرون بیایند.در صورتی که تخم ها خشک باشند، جوجه درگیر پوسته های داخلی تخم شده و به راحتی متولد نمی شود و یا قبل از تولد می میرد. به هرحال جوجه ها یکی پس از دیگری متولد می‌شوند.

 در صورتی که در روزهای آخر نزدیک و تولد جوجه ها،تخم یا جوجه ای زیر مرغ بگذاریم، احتمال دارد مرغ کرچ از پذیرفتن آن ها خودداری کرده و یا بلافاصله بعد از تولد آن را  بکشد. پرنده در سه روز آخر صدای جوجه را از درون تخم شنیده و آن را حس می کند. هم چنین مرغ ها شمارش بلد نیستند و عدد را نمی‌شناسند و برای آن ها ۷ روز با ۱۷ روز تفاوتی ندارد. بنابراین اگر جوجه یک روزه ای را به صورت دزدکی زیر مرغ بگذاریم او را پذیرفته و همراه جوجه های خود بزرگ می‌کند. زمان بندی این کار حساس است و حتما باید دزدکی انجام شود.

مرغ کرچ گاه به خوردن پوسته های باقی مانده می پردازد. این صفت در پرنده های مختلف متغیر است.گاهی اوقات آن ها تخم های نابارور و مشکل دار و نیز جوجه های مریض و مرده را می خورند و بعید نیست مثلاً از میان ۱۰ تخمی که در لانه گذاشته شده، هیچ اثری از یکی دو تا از آن ها مشاهده نکنیم. گاه مرغ ها از ترس شکارچیان به خوردن جوجه های سالم نیز می پردازند.این صفت را به سختی می‌توان مهار کرد و لذا این گونه مرغ ها به درد جوجه کشی نمی خورند. در روزهای ۲۰ و ۲۱ باید مراقبت بیشتری به عمل آید و این رفتار در مرغ کرچ کنترل شود.برخی پرورش دهندگان کاری با این رفتار ندارند و آن را طبیعی می دانند به ویژه اگر باقی مانده جوجه ها را به شیوه مناسبی بزرگ کنند.

پیام بگذارید